Napisano 25.06.2006 - 13:49
Napisano 25.06.2006 - 14:05
Sztuczne satelity i stacje kosmiczne często są opisywane przez obserwatorów określeniem "latające gwiazdy", bo wyglądają na niebie bardzo podobnie jak one i dość szybko się przemieszczają. Zwykle przelot satelity na LEO przechodzący w pobliżu zenitu trwa ok. 6-7 minut. Rzadko się to jednak zdarza, bo satelity w końcu znikają w cieniu Ziemi (lub wychylają się z niego na początku obserwacji). A to akurat zależy od pory obserwacji - im bliżej wschodu lub zachodu Słońca, tym więcej jest "pełnych" przelotów. Poza tym w lecie słońce mało się chowa za horyzont, a w zimie zachodzi głęboko. Wskutek tego latem można obserwować satelity praktycznie przez całą noc, a zimą tylko wieczorem i rano (i zwykle są to wtedy przeloty z wejściem lub wyjściem z cienia).
Jasności satelitów zależą od ich rozmiarów, wysokości ich orbit, elewacji oraz fazy, czyli położenia względem Słońca i obserwatora w danej chwili. Przykłady: ISS -2 mag, człony rakiet na niskich orbitach oraz niektóre duże satelity np. Lacrosse 2-3 mag, większość satelitów na LEO 3-5 mag, satelity geostacjonarne 10-12 mag (które odróżniają się tym że "wiszą" nad jakimś rejonem - nie dosłownie, bo są w dość dużej odległości od Ziemi w porównaniu z jej rozmiarami - i też "latają", ale względem gwiazd tła).
Do tego dochodzą satelity sieci Iridium, które dzięki odblaskowym antenom błyskają w stronę niektórych obserwatorów w promieniu 50? km zajączkami o nienaturalnych jasnościach - zależnych od umiejscowienia obserwatora - dochodzących do -9 mag, chociaż normalnie poza momentami błysków mają +6 mag (i można je wtedy śledzić przez lornetkę - zwłaszcza po i przed rozbłyskiem o którym wiemy że ma nastąpić).
Śledzenie satelitów można prowadzić gołym okiem, ale trzeba do tego zawsze wiedzieć, gdzie się ich spodziewać - poza ISS, która jako jedyna ma tak dużą jasność i poza rozbłyskami Iridium, które wiadomo jak wyglądają, chociaż czasem zdarzają się rzadkie rozbłyski od innych satelitów nie objęte efemerydami. Donoszono już, że swoimi panelami słonecznymi potrafi nagle błysnąć ISS przy okazji ujawniając ich kolory widoczne wtedy nawet gołym okiem.
Elementy orbit satelitów ciągle się zmieniają ze względu na opór atmosfery i manewry, w związku z tym wszelkie obliczenia oparte na danych starszych niż jeden dzień mają już zauważalne błędy. Dotyczy to zwłaszcza wahadłowców, nowo wystrzelonych satelitów oraz obiektów bliskich wejścia w atmosferę. W przypadku pozostałych obiektów tygodniowe elsety dają jeszcze wystarczająco dobre wyniki, szczególnie, że z pierwszej ręki (tzn. z NORADu) jest dostępne tylko ok. 2 tys. TLEków, a pozostałe pochodzą z obserwacji amatorskich i czasami trudno o TLE "sprzed pięciu minut" np. dla NOSSów. W każdym razie momenty zjawisk najlepiej sprawdzać tego samego dnia, na stronie http://www.heavens-above.com, na której zawsze są aktualne efemerydy. Jest tam graficznie pokazany tor satelity na niebie oraz rzut tego toru na powierzchnię Ziemi. Do tego jest tabela, w której są podane momenty pojawienia się nad horyzontem na wysokości 10 stopni, kulminacji i zejścia poniżej 10 stopni. Jest też podany azymut czyli czy mamy wypatrywać satelity np. nad zachodnim horyzontem czy nad północnym.
Istnieje jeszcze coś takiego, jak punkt przeciwsłoneczny czyli punkt na ekliptyce w danym momencie oddalony od Słońca o 180 stopni. W jego okolicach aż roi się od satelitów widocznych przez lornetkę - zwykle około 7 mag, czasem zdarza się, że "przecinają" swoje trajektorie na niebie.
Zwykle nie obserwuje się satelitów poza LEO i GEO ale jedna z sond księżycowych została kiedyś specjalnie skierowana odblaskową częścią w stronę Ziemi i błysnęła wtedy jako gwiazdka 12 mag wychodząc zza brzegu Księżyca (cały eksperyment sfotografowano). Także sonda Cassini zmierzająca do Saturna dawała się obserwować podczas rozpędzania przy użyciu grawitacji Ziemi i nawet ją sfilmowano kiedy zeszła na kilkaset km nad powierzchnię naszej planety.
Źródło: "Baza Wiedzy o Kosmosie grupy pl.sci.kosmos"
Napisano 25.06.2006 - 14:20
Napisano 25.06.2006 - 14:32
Napisano 25.06.2006 - 14:37
Napisano 25.06.2006 - 15:24
Napisano 25.06.2006 - 20:53
Napisano 25.06.2006 - 21:47
Napisano 25.06.2006 - 23:09
Napisano 26.06.2006 - 07:56
Napisano 26.06.2006 - 10:42
Napisano 27.06.2006 - 08:02
Napisano 27.06.2006 - 08:07
Napisano 27.06.2006 - 19:02
0 użytkowników, 2 gości, 0 anonimowych